برای شناخت فلسفه و مفهوم ارگانیک باید تاریخچه آن مطالعه شود. بخشی از این مطالعه می تواند شناخت از پیشگامان ارگانیک باشد.

پژوهشگرانی بوده‏ اند که نقش برجسته ‏ای در شکل‏ گیری رهیافت ارگانیک با صورت‏بندی نوین آن داشته‏ اند. در زیر به نقل از کتاب درآمدی بر کشاورزی ارگانیک برخی از پیشگامان ارگانیک معرفی شده اند:

 

   آلبرت هوآرد (1947-1873)

 

مطالعات و نوشته‏ های سر آلبرت هوارد، الهام ‏بخش بسیاری از پیشگامان کشاورزی ارگانیک بوده است. وی به طور مکرّر بر اهمیت حاصلخیزی خاک در کشاورزی و ضعف ذاتی کودهای شیمیایی در حفظ، تامین و بهبود این حاصلخیزی تاکید کرده است. هوارد به رابطۀ پیدایش و انحطاط تمدن‏ها و عملیات کشاورزی آنها، مانند انحطاط تمدن روم پس از ترک روش‏های کشاورزی پایدار، اشاره کرده است.

وی در سال 1905 فعالیت خود را به همراه همسرش، گابریل، که متخصص اقتصاد گیاه‏شناسی بود در هند آغاز کرد. در آنجا بود که هوارد روش‏های کشت کشاورزان محلی را مشاهده کرد و ساخت کمپوست به روش هندی را فرا گرفت. این روش مبتنی بر بازگشت مواد مغذی به خاک و تولید هوموس با کیفیت مطلوب است.

هوارد در سال 1940 کتاب خود را با عنوان وصیت‏نامۀ کشاورزی منتشر کرد که در آن به ارتباط بین سلامت خاک، گیاه و دام پرداخت. هوارد از داروین به عنوان بنیان‏گذار کشاورزی جایگزین در غرب نام می‏برد و در مقدمۀ نسخه ‏‏ای از کتاب «شکل‏ گیری خاک‏دانۀ زراعی از طریق فعالیت کرم‏ ها» اثر داروین که در سال 1945 منتشر شد، نوشت: «طبیعت، برترین  کشاورز است و با مطالعۀ روش‏ های طبیعی می‏توان به هر آنچه نیاز است رسید. طبیعت،  راهنمایی کامل و قابل اطمینان است».

 

ایو بالفور(1899-1990)

ایده ‏های ایو بالفور الهام‏ بخش پایه‏ گذاری انجمن خاک انگلستان با همراهی دیگر کشاورزان، دانشمندان و متخصصان تغذیه شد. وی از نخستین بانوانی بود که در دانشگاه ریدینگ در رشته کشاورزی دانش‏ آموخته شد. وی بعد از این دوره تحت تاثیر فعالیت‏ های آلبرت هوارد قرار گرفت. بالفور در 20 سالگی مزرع ه‏ای در سافولک انگلستان خریداری کرد و در سال 1939 اولین مطالعه مقایسه‏ ای سامانه‏‏ های کشاورزی رایج و طبیعی را در مزرعۀ خود آغاز کرد. وی این مطالعه را با درآمد حاصل از فروش مجله‏اش با عنوان زمینِ مادر انجام داد. او در سال 1943 کتاب خاک زنده را منتشر کرد. چاپ این کتاب به نشست بزرگی از علاقمندان این بحث در تابستان 1945 منجر شد. این نشست زمینه‏ ای شد برای ایجاد انجمن خاک در انگلستان که در سال 1946 تاسیس شد و اولین مدیر آن خانم ایو بالفور بود.

 

  هانس پیتر راش (1906-1977)

هانس پیتر راش آزمونی را برای تعیین حاصلخیزی خاک ابداع کرد. وی به همراه هانس مولر و همسرش، ماریا مولر از پیشگامان کشاورزی ارگانیک در سوییس و کشورهای آلمانی زبان بوده‏ اند. هانس در پروس شرقی (جنوب شرقی دریای بالتیک) به دنیا آمد و دوران کودکی خود را در آنجا گذراند. او در دانشگاه گیسن در رشته پزشکی فارغ‏ التحصیل و از سال 1932 به عنوان پزشک زنان و زایمان در درمانگاه دانشگاه مشغول به کار شد.

هانس بعد از جنگ جهانی به عنوان پزشک در مرکز درمانی بیماران سرطانی لرباخ شروع به کار و با بیکر که میکروبیولوژیست بود، همکاری کرد. هانس در زمینۀ کارکردهای باکتری‏ها در پزشکی تحقیق می‏کرد. در این اثنا، راش مقاله‏ ای را از یافته ‏هایش در مجلۀ پزشکی در سال 1950 با عنوان «چرخه باکتری‏ها به عنوان اصل حیات» به چاپ رساند. هانس مولر در این مقاله، اساس رهیافت علمی کشاورزی طبیعی را تشریح کرد. بدین دلیل مولر از راش خواست تا یک آزمایشگاه تاسیس کند. راش در این آزمایشگاه در زمینۀ شرایط میکروبی خاک به تحقیق پرداخت و موفق به ایجاد یک آزمون شد که کشاورزان می‏ توانستند از طریق آن حاصلخیزی خاک را اندازه بگیرند.

در همان زمان، راش به عنوان مشاور علمی در تعاونی کشاورزی سوییس فعالیت و در دوره ‏های آموزشی موشبرگ تدریس می‏ کرد، ضمن آن که در سخنرانی‏ های متعدد و همکاری‏ های منظّم خود با مجله فرهنگ و سیاست، به تشریح اصول علمی کشاورزی ارگانیک می ‏پرداخت.

 

  لرد نورث‏بورن (1896-1982)

لرد نورث‏بورن، نخستین فردی است که از واژۀ ارگانیک در کشاورزی، در کتاب خود «نگاهی به زمین» که در سال 1940 نگاشته شد، استفاده کرد:

«برای دستیابی به مزرعه آرمانی، مزرعه باید از نظر ارگانیک، کامل باشد؛ یعنی ماهیتی زنده داشته باشد: مزرعه باید مجموعۀ یک‏پارچه ‏ای باشد که از یک توازن حیاتی ارگانیک برخوردار است، به این معنی که تمام اجزای آن با همدیگر در ارتباط و برهمکنش باشند... چرخۀ تبدیل سبزیجات توسط دام به فضولات و سپس، تبدیل این فضولات به سبزیجات، پیچیدگی زیادی دارد و به ویژه در دراز مدت، حساسیت زیادی به اختلال این توازن طبیعی دارد. تاوان از دست رفتن این توازن، از بین رفتن حاصلخیزی خاک در درازمدت است. حاصلخیزی حقیقی خاک، فرایندی است تدریجی که در طولانی‏ مدت و با سازوکارهای متناسب با خاک هر مزرعه و با توجه به ویژگی ‏های ماهوی آن، به دست خواهد آمد، فرایندی که ممکن است بسیار طولانی باشد...». 

 

  رودلف اشتاینر (1861-1925)

رودلف اشتاینر، فیلسوف، نمایش‏نامه‏ نویش و مجسمه‏ ساز اتریشی است که شهرتش بیشتر برای بنیان‏گذاری اساس فکری مکتب حکمت انسانی و کشاورزی بیوداینامیک است. در سال 1924، گروهی از کشاورزان که نگران آیندۀ کشاورزی بودند از وی کمک خواستند؛ اشتاینر در پاسخ به این درخواست، مجموعه‏ ای سخنرانی دربارۀ کشاورزی ایراد کرد. این سخنرانی‏ ها خاستگاه کشاورزی بیوداینامیک بود. مفهوم اصلی و جوهرۀ این سخنرانی‏ها، پالایش مزرعه از هر نوع مواد خارجی یا استفادۀ بسیار اندک این مواد در مزرعه است. جنبه‏ های دیگر کشاورزی بیودینامک که با دیگر سامانه‏ های کشاورزی متفاوت است عبارت است از فعالیت‏ های زمان‏بندی‏شده مانند کشت بر اساس الگوهای گردش ماه و سیارات. اشتاینر کشاورزانی را که در سخنرانی‏های وی شرکت می‏ جستند تشویق می‏ کرد تا سخنان و نظریه‏ های وی را در مورد کشاورزی،  با بررسی‏ های علمی به اثبات برسانند.

 

راشل کارسون (1907-1964)

راشل کارسون، نویسنده، دانشمند و بوم‏ شناس در روستای اسپرینگ ‏دیل در ایالت پنسیلوانیای ایالات متحده متولد شد. او عشق به طبیعت و جهان زنده را از مادر خود به ودیعه گرفت که نخست به صورت یک نویسنده و سپس در قالب دانشجوی رشته زیست‏ شناسی دریایی بروز یافت. کارسون در سال 1929 تحصیلات خود را در رشتۀ زیست‏ شناسی دریایی به پایان رساند و از کالج دخترانۀ پنسیلوانیا درجه لیسانس دریافت کرد. سپس در رشتۀ جانورشناسی تحصیلات خود را ادامه داد و در سال 1932 از دانشگاه جان هاپکینز موفق به اخذ درجۀ فوق لیسانس گردید.

پس از جنگ جهانی دوم، استفادۀ بی‏ رویه از سموم شیمیایی آفت‏کش توجه کارسون را به خود جلب کرد و او را واداشت تا مردم را از اثرات درازمدت سموم آفت‏کش آگاه سازد. وی در کتاب «بهار خاموش» (1962) شیوه‏ های متخصصان علوم کشاورزی را به چالش کشید و همگان را به تحول در دیدگاه بشر نسبت به دنیای طبیعت دعوت کرد. کارسون پس از آن در معرض اتهامات و حملات صنایع شیمیایی و برخی دولت‏مردان که او را اخلال‏گر می‏ نامیدند، قرار گرفت، اما با شهامت از موضع خود دفاع می‏کرد و می‏گفت: «نباید فراموش کنیم که ما هم بخشی آسیب ‏پذیر از دنیای طبیعت و به اندازه سایر قسمت‏ های بوم‏ سازگان در معرض خطر هستیم».

 

 

***

برای مطالعه بیشتر و آشنایی با پیشگامان دیگر به کتاب درآمدی بر کشاورزی ارگانیک رجوع کنید.