امسال پنجاهمین سال انتشار کتاب بهار خاموش نوشته راشل کارسون است. کتابی که نقطه عطفی برای کشاورزی پایدار است.

انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد مطلب خواندنی را در این مورد در سایت خود درج کرده است.

از اینجا این متن را بخوانید.

این روزها ، بخش بزرگی از محصولات ارگانیک در جایی که تولید می شود ، مصرف نمی شود. این روند اگر همین گونه ادامه یابد نشان از دور شدن از خط اصلی است.

اگر در ایران این سعی و تلاش برای ارگانیک ادامه یابد و نتیجه آن شود که مانند اکنون تقریبا تمام محصولات گواهی شده صادر شود، گویا نتیجه جالبی نخواهد بود.

باید بیش از پیش به محلی شدن ارگانیک پافشاری کرد. البته بخشی از آن برای مصارف بین المللی صادر شود پسندیده است اما نه اینکه بیش از 90 درصد آن صادر شود.

باید این همت و تلاش را داشت که عزیزانمان سفره ای پاکیزه داشته باشند و الا سفره آرایی برای سرزمینی دور هنر شگرفی نیست ، سوداگری هنرمندانه است.

برخی وصله ها از همان اول ناجور بود . مثل اینکه ارگانیک در ذات صادرات محور است.

*******

این کاری است سخت که همتی بلند می طلبد.

در سالی که گذشت ، توجه بیشتری به ارگانیک و توسعه آن شده است. چه در محافل دانشگاهی و چه در سطح سازمانی. در بین کشاورزان و تاجران نیز گفت و شنود بیشتری شده است. نمایشگاه و هم اندیشی های بیشتری برگزار شد. هم اکنون افراد بیشتری در اندیشه تبدیل مزارع خود به ارگانیک هستند. برنامه راهبردی کشاورزی ارگانیک، در روزهای پایانی سال ابلاغ شد.

این ها همگی نشانه های خوبی است، هر چند تا کنون تقریبا تمامی محصولات گواهی شده ارگانیک به خارج از کشور صادر شده و به بخش بازار داخلی و مصرف ایرانیان از آن غافل شده است.

به هر حال این ها امید های خوبی است اما بیم هایی هم وجود خواهد داشت. یکی از این بیم ها تقلب در ارگانیک خواهد بود. در بسیاری از کشورهای دنیا ، این یک مشکل جدی است. همین چند وقت پیش کشور ایتالیا به یک تقلب بزرگ در ارگانیک متهم شده بود و هر از گاهی چنین اخباری شنیده می شود.

کشور ما هم جدا از این مشکل نخواهد بود. و بحث تقلب در ارگانیک می تواند گریبان اعتماد به محصولات ارگانیک را بگیرد.

پس باید این هشدار را جدی گرفت. تقلب ارگانیک در ابتدای توسعه آن در کشور می تواند بسیار مخرب باشد.

باید گفته شود که کشاورزی ارگانیک ، جای درستی برای آنهایی که می خواهند یک شبه پول دار شوند نیست. باید هشدار داده شود که ارگانیک جولانگاه سوداگران پر طمع نیست.

امید که این اتفاق نیفتد.

از تاریخ 10 تا 29 اسفند در شهر اصفهان جشنواره محصولات ارگانیک برگزار خواهد شد.

شرکت آبگینه زنده رود با همکاری شرکت گواه سبز و سازمان میادین میوه و تره بار اصفهان اقدام به برگزاری این جشنواره نمودند. 

این جشنواره به همراه کارگاه های آموزشی به شرح زیر خواهد بود:

1- کشت سیب زمینی و پیاز ارگانیک

2- حاصلخیزی خاک در ارگانیک

3- آشنایی با مفاهیم پایه در ارگانیک

4- قوانین و استانداردها

در سال 2010، ایران دارای 47956 هکتار محصولات کشاورزی ارگانیک بوده که از این مقدار 40700 هکتار مربوط به برداشت از عرصه طبیعی (Wild Collection) و 7256 هکتار مربوط به اراضی کشاورزی (Agricultural Land) بوده است.

منبع:

Willer, Helga and Kilcher, Lukas (Eds.) (2012) The World of Organic Agriculture - Statistics and Emerging Trends 2012. Research Institute of Organic Agriculture (FiBL), Frick, and International Federation of Organic Agriculture Movements (IFOAM), Bonn. 

جشنواره امسال بیوفاخ نیز چون هر سال در ماه فوریه برگزار شد. این جشنواره بزرگ ارگانیک شامل دو بخش اصلی نمایشگاه محصولات ارگانیک و همایش و جلسات تخصصی در ارتباط با ارگانیک می شود.

هر سال به نام یک کشور نام گذاری می شود تا فعالیت ارگانیکی آن کشور را برجسته کند. امسال نوبت هند بود.

 1- نمایشگاه

نزدیک به 2000 شرکت فعال در زمینه ارگانیک از کشورهای مختلف در این نمایشگاه شرکت کردند.

 نمایشگاه به 3 بخش اصلی تقسیم می شود:

  1) مواد غذایی و نوشیدنی ارگانیک

2) پوشاک ارگانیک

3) مواد آرایشی وبهداشتی ارگانیک

2- همایش و جلسات ارگانیک

در تمام مدت نمایشگاه بازدیدکنندگان که حدود 9000 نفر تخمین زده شده است می توانند علاوه بر بازدید از غرفه های مختلف و چشیدن برخی نمونه های غذایی ارگانیک ، در کنفرانس های مختلف با موضوعات متنوع شرکت کرده و به تبادل نظر بپردازند.

برای مثال بخشی از برنامه روز جمعه 17 فوریه در تصویر زیر دیده می شود:

نکات قابل توجه:

 با تجربه 3 سال شرکت پیاپی در این نمایشگاه چند نکته زیر برایم مهم بود:

1- حضور کشورمان ایران امسال کمرنگ تر از دو سال گذشته بود. امسال تنها شرکت Aromaplant Berlin در نمایشگاه چون هر سال حاضر بود. این شرکت متعلق به آقای شاکری است ( فعال ارگانیک مقیم کشور آلمان) که محصولات خود را از استان خراسان تأمین و شرکت BCS آن را گواهی می کند.

در سال گذشته چند غرفه دیگر ایرانی نیز داشتیم که امسال حضور نداشتند. دلایل این امر قابل پیش بینی و درک می باشد. امید که این حضور در سال های آتی بیشتر و پایدارتر باشد.

2- در عوض، کشور ترکیه نسبت به سال های گذشته حضور پر رنگ تری داشت. این کشور که صادر کننده بخشی از محصولات کشاورزی مورد نیاز کشورهای اروپایی به ویژه آلمان است، هر سال بیشتر خود را مطرح می کند.

3- در قسمت محصولات آرایشی ارگانیک امسال چند غرفه بیشتر از سال قبل و نیز بازدیدکننده بیشتری حضور داشتند که همسو با افزایش تقاضای جهانی برای این محصولات است.

4- امسال از معدود غرفه هایی که پسته ارگانیک عرضه کرده بود، از کشور اسپانیا بود. البته هیچ هم دور از ذهن نیست که پسته ایرانی دارای اقامت اسپانیایی باشد!! همچون زعفران های ایرانی مهاجرنشین در اسپانیا!

پارسال پسته آقای بارانی از ساوه عرضه شد که استقبال خوبی شده بود. امید که ایشان در این کار پایدار باشند.

Middle East

در ادامه تلاش IFOAM برای راه اندازی شعبه خاورمیانه و پس از اولین جلسه در دبی به تاریخ 7 دسامبر 2011 ، اکنون دومین جلسه در تاریخ 17 نوامبر 2011 (28 بهمن) برگزار خواهد شد.

در جلسه اول حدود 20 نفر از کشورهای ایران، آدربایجان، لبنان، عربستان، امارات، مصر شرکت کرده بودند و راجع به مقدمات ایجاد این شعبه جدید به گفتمان پرداختند.

موارد زیر در جلسه در پیش رو مطرح خواهد شد:

• تعریف اهداف مشترک و اهمیت توسعه کشاورزی ارگانیک در منطقه خاورمیانه
• افراد و سازمان های فعال در کشورهای واقع در منطقه چگونه می توانند در حمایت از این توسعه گتم بردازند
• تعیین محل این شعبه در کدام کشور و هماهنگ کننده آن چه کسی باید باشد
  

امید که این اتفاق در کشور ما افتد. آقای دکتر اردکانی از کشورمان از بانیان این پیشنهاد بوده است.

 متن زیر پنجمین مصاحبه با دانشجویان و یا دانش آموختگان رشته ارگانیک و یا اگرواکولوژیک است.

گفتگوی 5 (دانشجو - ایران):

آقای  حسین رضایی مقدم دانشجوی رشته اگرواکولوژی در پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی است. ایشان ورودی سال 1389 هستند.

  متن زیر گفتگوی وبلاگ با ایشان است:

1- لطفا مختصر توضیح دهید چه شد که رشته ارگانیک را برای ادامه تحصیل انتخاب کردید؟

من دوران لیسانس خود را در رشته ی اصلاح نباتات در دانشگاه علوم کشاورزی گرگان گذراندم. وجود استاد موفقی مانند دکتر بهنام کامکار در گروه زراعت دانشگاه گرگان باعث آشنایی هرچه بهتر من با رشته ی اگرواکولوژی شد و همین آشنایی ایجاد علاقه ای وافر در من کرد و باعث شد تا بتوانم در کنکور کارشناسی ارشد رتبه 2 را کسب کنم.

2- کمی از برنامه های درسی خود توضیح دهید و به نظر شما چیدمان این درس ها کافی به نظر می رسد؟ اگر نه، به چه شیوه ای تغییر کند از دید شما ایده آل خواهد شد؟

اگرواکولوژِی یک رشته بین رشته ای است و دروس در نظر گرفته شده برای آن باید دامنه وسیع تری را در برگیرد. دروس ارائه شده در پژوهشکده علوم محیطی مناسب اند اما به نظر من کافی نیستند. به یاد داشته باشیم که وظیفه ما فقط سالم کردن غذای تولیدی و با کیفیت بالا نیست بلکه در درجه ی اول کمیت غذا مهم است و سپس کیفیت آن. بخش های زیادی از جوامع دنیا به غذا به عنوان نیاز اساسی احتیاج دارند تا غذای سالم، پس باید دروس با عناوینی ارائه شوند که دانشجوی فارغ التحصیل اصول پایه کشاورزی را از یاد نبرد. ما ابتدا باید شیوه های نوین تولید غذا در کشاورزی رایج را به خوبی آموخته باشیم تا بتوانیم غذای سالم و به میزان کافی را در کشاورزی اکولوژیک تولید کنیم.

3- آیا جنبه های عملی در رشته شما رضایت بخش است ؟

در سوال قبل تاحد زیادی پاسخ این سوال را دادم، به نظر من به هیج وجه رضایت بخش نیست.

4- برای توسعه کشاورزی ارگانیک در کشور چه اقداماتی را ضروری می دانید؟

برای توسعه کشاورزی ارگانیک قبل از هر اقدامی باید کارشناسانی قوی چه از لحاظ عملی و چه تئوری تربیت کرده باشیم. برای توسعه مزارع ارگانیگ به دلیل پایین تر بودن عملکردها در کشاورزی ارگانیک نسبت به کشاورزی رایج، پرداخت یارانه از طرف دولت به کشاورزان ارگانیک شرط لازم می باشد.

5- پاسخ شما به این پرسش معروف که آیا ارگانیک قادر به تأمین غذا برای جهانیان است؟ چیست

کشاورزی ارگانیک در حال حاضر قادر به تامین غذای جهان نیست ولی کاربرد توامان کشاورزی رایج و ارگانیک برای تامین غذای جهانیان بهترین روش می باشد ولی هدف باید افزایش عملکردها در کشاورزی ارگانیک و گسترش تدریجی آن و حذف تدریجی کشاورزی رایج باشد.

6- چه پیشنهادی برای دوستان علاقه مند به ادامه تحصیل در این رشته دارید؟

به کسانی از روی علاقه دنبال این رشته اند توصیه می کنم حتما برای رسیدن به آن تلاش کنند و اما به کسانی که هدفشان کار است توصیه به ادامه تحصیل در رشته زراعت می کنم چون هر زارع خوبی به راحتی می تواند اصول ارگانیک را در مزرعه  خود پیاده کند حتی بدون تحصیل در این رشته.

7- چه انتقادی بر کشاورزی ارگانیک دارید؟

انتقاد آنچنانی از لحاظ عملکرد پایین نمی توان بر کشاورزی ارگانیک گرفت همانطور که شما نمی توانید نوزاد شش ماهه را به خاطر راه نرفتن سرزنش کنید. اما به نظر من برخی از قوانین خیلی سخت گیرانه است خصوصا در مورد خیلی از GMO  ها که می توانند به کشاورزی ارگانیک کمک شایان توجهی داشته باشند.

8- در پایان اگر نکته ای را مایل هستید اشاره کنید، بنویسید.

به یاد داشته باشیم که قبل از اینکه هر کدام از ما بتوانیم یک اگرواکولوژِیست خوبی باشیم باید باطنی ارگانیک و سالم داشته باشیم. اخلاق مهم تر از علم است و ناگفته های بسیار...